Γιατί νιώθουμε ενοχές όταν ξεκουραζόμαστε;

Θυμάσαι καμιά φορά να κάθεσαι στον καναπέ να ξεκουραστείς και να ηρεμήσεις και αντί αυτού σκέφτεσαι όλα όσα πρέπει να κάνεις; Ξαφνικά θυμάσαι όλες τις εκρεμμότητες, τις υποχρεώσεις που έχεις ή ακόμα και να σκέφτεσαι ότι χάνεις χρόνο επειδή ξεκουράζεσαι.

Η ξεκούραση για κάποιους ανθρώπους δεν είναι τόσο εύκολη όσο μοιάζει, τους γεμίζει ενοχές, τύψεις ή και ότι δεν κάνουν κάτι χρήσιμο αφήνοντας το χρόνο να τσουλάει.

Σύνδεση αξίας με την παραγωγικότητα

Στη σύγχρονη καθημερινότητα, συχνά έχουμε μάθει να αξιολογούμε τον εαυτό μας μέσα από όσα καταφέρνουμε. Πόσα πράγματα ολοκληρώσαμε, πόσο αποτελεσματικοί ήμασταν στη δουλειά, πόσο ανταποκριθήκαμε στις ανάγκες των άλλων.

Σταδιακά, μπορεί να δημιουργηθεί η πεποίθηση ότι η ξεκούραση είναι κάτι που πρέπει πρώτα να κερδίσουμε.

Έτσι, όταν σταματάμε, εμφανίζονται σκέψεις όπως:

• «Θα έπρεπε να κάνω κάτι πιο χρήσιμο».
• «Έχω ακόμη τόσα πράγματα να τελειώσω».
• «Δεν δικαιούμαι να ξεκουραστώ όταν υπάρχουν τόσες εκκρεμότητες».

Σχέση Ενοχών με Άγχος

Οι υψηλές προσωπικές απαιτήσεις, η τελειομανία και η δυσκολία να θέσουμε όρια μπορεί να συνδέονται με την αίσθηση ενοχών κατά το διάστημα της ξεκούρασης.

Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) λέει πως οι σκέψεις μας επηρεάζουν σημαντικά τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά μας.Για παράδειγμα, αν πιστεύουμε ότι πρέπει να είμαστε διαρκώς παραγωγικοί, είναι πιθανό να αισθανόμαστε άγχος ακόμη και όταν δεν υπάρχει κάποια άμεση υποχρέωση.

Πώς μπορούμε να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να ξεκουραστεί;

Το πρώτο βήμα είναι η αναγνώριση της ξεκούρασης ως βασικό αγαθό και όχι ως είδος πολυτέλειας.

Μερικές μικρές αλλαγές στον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας μπορούν να βοηθήσουν:

Αμφισβήτη απαιτητικών σκέψεων:  Όταν σκεφτόμαστε ότι χάνουμε τον χρόνο μας επειδή ξεκουραζόμαστε, μπορούμε να αναρωτηθούμε αν αυτή η σκέψη είναι πραγματικά δίκαιη απέναντί μας.

Αποδοχή: Οι εκκρεμότητες θα υπάρχουν πάντα. Δεν χρειάζεται να εξαντλούμε τις δυνάμεις μας προσπαθώντας να τις εξαφανίσουμε όλες.

Να αντιμετωπίζουμε την ξεκούραση ως μέρος της καθημερινότητάς μας: Ένα διάλειμμα, μια βόλτα ή λίγος χρόνος χωρίς υποχρεώσεις δεν χρειάζεται να συνοδεύονται από ενοχές.

Αναγνώριση προσωπικών ορίων: Δεν μπορούμε να είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι και αποτελεσματικοί. Είναι ανθρώπινο να κουραζόμαστε και να χρειαζόμαστε χρόνο για τον εαυτό μας.

Η ξεκούραση δεν αποτελεί έπαθλο που κερδίζετε, αλλά ένα βασικό αγαθό.

Ίσως έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ να λειτουργούμε μέσα από υποχρεώσεις, ώστε να δυσκολευόμαστε να σταματήσουμε χωρίς να αισθανόμαστε ότι παραμελούμε κάτι.

Ωστόσο, η αξία μας δεν καθορίζεται από το πόσα πράγματα προλαβαίνουμε να κάνουμε μέσα σε μία ημέρα.

Για να είμαστε αρκετοί δεν χρειάζεται να είμαστε συνεχώς παραγωγικοί.

Αν παρατηρείς ότι οι ενοχές, η υπερβολική αυτοκριτική και η ανάγκη να ανταποκρίνεσαι συνεχώς σε όλα επηρεάζουν την καθημερινότητά σου, η ψυχοθεραπεία μπορεί να σε βοηθήσει να κατανοήσεις καλύτερα αυτές τις σκέψεις και να αναπτύξεις μια πιο ισορροπημένη σχέση με τον εαυτό σου.

Μερικές φορές, το να σταματήσεις για λίγο δεν σημαίνει ότι μένεις πίσω. Σημαίνει ότι αναγνωρίζεις πως και εσύ χρειάζεσαι φροντίδα.

---